Noman Çelebicihannıñ "Qarılğaçlar duası" esirinden oquvlar


Noman Çelebicihannıñ

Qırım medeniyetini añlatqan Noman Çelebicihannıñ qısqacıq ikayesini ilk keçirgenimiz edebiyat oquvları olaraq qullandıq. İştirakçilerniñ çoğu bir-birini ayatında ekinci, bazıları ise - birinci sefer köre ekenler.

Çıqaruvlar pek canlı ve raat keçti. Oquvlar iştirakçıları Noman Çelebicihannıñ "Qarılğaçlar duası" ikayesini parça-parça oqudılar. Eserden alınğan sekiz parçasını ayrı-ayrı muzakere ettik. Söz arası, metinni eki tilde oqudıq. Oquğandan soñra, biz ikâyeni muzekere etip bir birimiznen ikâyeniñ asıl manası ne olğanı aqqında fikirlernen paylaştıq. Şu arada, ressam Ervin Seitasanov bu ikâyege esaslanıp resim yaptı.

‘Qarılğıçlar duası’milliy edebiyatnımıznıñ eñ teren manalı eserlerden birisidir. Müellif Rusiye İmperiyadaki musulman halqlarınıñ tasil sistemanıñ taqdiri, islaatı ve onıñ vazgeçmesi aqqında yaza. Çeşit-türlü semboller, epitet ve metaforalarnı qullanaraq, oquyucını serbestlik aqqında tüşüncülerge de daldıra. İkâyeniñ canlı, dülber tili onıñ asıl manasını añlatqan eñ birinci vastadır. Noman Çelebicihan sade canlı tilni teren manalı eserler yazmaq içün kelişkenini körsetti. Bu eserniñ başqa taraftan da añlaması, Quran-i Kerimdeki ayetlerinen bağlıdır.

Merasım iştirakçileri asıl metininen baraber, Şefiqa Abduramanovanıñ rusçağa tercimesini ve tercimege Lilâ Yunusovanıñ yazğan izaatlarını da oqudılar. QaveTV taqımı bu eserni er taraflama añlamağa tırıştı. Neticede ne olğanını özüñız seyir ete bilesiñiz.